door Bob van Dijk

Wanneer je dacht in de ‘oksel’ van de Bijbelgordel te zijn, op de Veluwe en in een pittoresk vissersdorp waar normaliter veel bevindelijken te vinden zijn, dan kom je bij dictee- en hartspecialist René Dijkgraaf in Harderwijk op het verkeerde adres. Voor wie het nu nog steeds niet wist: het was niet God of een van zijn sosies Visjnoe, Allah of Quetzalcoatl die de aarde en de mens schiep. René is overduidelijk in zijn afwijzing van een ongestaafd en, hoe fraai ook literair verwoord in het Gilgamesjjuweeltje over de zondvloed, door overlevering vervormd blind geloof in een oude grijsaard die vanuit zijn ofisina regelt dat er mensen in getuind zijn in zijn blijde boodschap en door negatie van de tien geboden door hem gestraft worden met dodelijke aardbevingen, ziekten als ehrlichiose en een psyopische Investituurstrijd; bone deus!

Dijkgraaf is weer eens geslaagd in een goed verhaal met een boodschap: wij, gelovigen en paganisten samen, of we nu getranseneerde Bulanders of Bergen op Zoomers zijn, moeten oprecht onze medemens helpen en goed bejegenen. Amen.

Hardcore hoezo? Dat is René’s muziek i.t.t. zijn vader die hoog in een kerkkoor zong, bijna rijp voor het Nedpho.

In het besef dat herlezen van oude dictees van de presenterend dicteespecialist loont (hellmanngetal, plataf, janpappelepap – hoewel dan wel weer jan-contant versus Jantje Contantje geïntroduceerd wordt), begaven we ons naar de voortreffelijke lunch van gastvrouwe Marjan, met – wat wil je nog meer na een dictee getiteld IChThUS? – heerlijke zalm, harderwijker, paling en osciëtrasteureitjes. Sacredieu!

Zwanenzang

Dacht je juist na het hondsmoeilijke Renédictee op je lauweren te kunnen rusten bij een immer faisabel dictee van Dian van Gelder (haar orthografische zwanenzang, want vanaf 2027 richt zij haar pijlen op elders), dan had je het mis. Zij had op haar mathematische wijze (denk aan haar ‘absurdistisch neografische fonodictee’ in de woorden van bredacteur Rien Wisse) de redactie van Van Dale en soortgelijke instituten benaderd met de vraag uit hoeveel talen er woorden in ons Nederlands vocabulaire zijn beland. Uit de door haar opgespoorde ruim 250 exoten selecteerde zij tachtig stuks met een kenmerkend woordvoorbeeld.

De uitleg van haar voorstudies, werkwijze en de vorm van presentatie kostte wel enige tijd en hoezeer zij ook haar zojuist op een cursus verworven spreekvaardigheden toepaste om op ludieke wijze de aandacht te krijgen, begon het nomadisch dicteevolk toch wel haast te krijgen en zin om de tanden te bijten in een milocorn-sorghumdicteetaart uit het DIAN, het Dictee-Instituut Absurdistische Neografie. Welnu, op alfabetische volgorde passeerden tachtig talen en woorden die wij bijvoorbeeld op z’n Toearegs in Tifinagh mochten noteren, desnoods in Esperantistisch klavarskribo. Woorden die iedere dicteeauteur wel eens individueel in een tekst gooit (wie herinnert zich niet het przewalskipaard uit het tv-dictee van 1990?), maar niet in de vorm van een exhaustieve a-tot-z-menulijst die door Dian als buutreedner gedeclameerd werd. Want, à brûle-pourpoint gezegd: exoten als sarasara, kowari, tighremt, talayot, bodhrán en thangka zijn toch eigenlijk niet voor dagelijks gebruik bestemd maar horen meer thuis in de unief. Niettemin, wanneer je het goed beknijst, wordt kennis van juist dit soort woorden in de Hogeschool der Dicteekunsten gedeeld en gedoceerd, waarbij je dan wél geleerd wordt om ze gedoseerd te gebruiken …

Toch blijft uw Almerecensent voorstander van een (humoristisch) zkv met een kop en een staart, maar is dan wel weer zeer gecharmeerd door mesjoggenazige woorden op Dians menukaart als fietsen over een kalsijde naar het bos, een vuurtje blouwen (soort van blowen bij een Germaans boerenvuur, zeg maar jonko klappen) en daarop een stijg eieren bakken voor in het Geldersch potjevleesch!