Zes jaar Dictees.nl. Hoe verder?

Dictees.nl mag zich vanaf het begin in 2012 verheugen in een trouwe schare bezoekers, die na zes jaar fors in omvang is toegenomen. Hoe gaan we verder? De beheerder stelt in een redactioneel vragen aan de lezers – ja, aan jou dus!

Breda 2015

De websitebeheerder spoelt zijn teleurstellende score in Breda (2015) weg met een biertje.

door Jeroen van Heemskerck Düker

Op 17 oktober 2012 ging deze webstek van start. Vanaf het begin bleek de site in een behoefte te voorzien. Niet alleen bleef op deze manier de indrukwekkende collectie dicteeteksten beschikbaar, maar ook bood de site ruimte voor discussie, verslagen en educatie. Dictees.nl mag zich vanaf het begin verheugen in een trouwe schare bezoekers, die na zes jaar fors in omvang is toegenomen.

Hoe verleidelijk een terugblik op al die mooie verslagen en evenementen ook is, op dit moment is vooral de vraag van belang hoe Dictees.nl zich kan ontwikkelen. We staan op het punt de site een facelift te geven en te moderniseren, omdat zulks noodzakelijk is. Als beheerder richt ik mij daarom graag even persoonlijk tot jullie, de lezers en medewerkers. Wat vinden jullie? Wat zou je graag zien toegevoegd, of wat zie je juist liever niet op de site? Om de discussie aan te zwengelen, licht ik hieronder mijn persoonlijke beginselen toe – met de uitdrukkelijke aantekening dat ik de site niet zie als mijn persoonlijk eigendom, maar als een gemeenschappelijke onderneming. Iedereen is welkom met een bijdrage!

De dicteecollectie

De grote verzameling dicteeteksten, ooit begonnen door Diederik van Collie, groeit jaarlijks met zo’n zestig aanvullingen. Op dit moment naderen we de duizend stuks, nog afgezien van de zeshonderd Van Dale-excerpten van dicteereus Rein Leentfaar. Dit erfgoed was voor de Koninklijke Bibliotheek mede de reden om Dictees.nl op te nemen in het corpus van websites die voor het nageslacht gearchiveerd worden. Ook de statistieken laten zien dat de collectie in een behoefte voorziet: de databank behoort tot de meest geraadpleegde onderdelen van de site.
Er is een technisch probleem met de toegankelijkheid van de databank. Dat moet in mijn ogen opgelost worden in de nieuwe versie. Zijn er daarnaast wensen bij de gebruikers? Ik verneem ze graag!

Educatie

terneuzen2017

De jongste deelneemster in Terneuzen

Geoefende taalliefhebbers vooruithelpen in hun orthografische vaardigheden, dat was aanvankelijk een hoofddoel van de website. Gaandeweg bleek dat een te ambitieuze doelstelling. Bovendien is die taak goeddeels het terrein van BeterSpellen.nl, waarmee Dictees.nl heel plezierig samenwerkt. Wel zou in dit kader een afdeling voor de jeugd mijns inziens een mooie aanvulling kunnen zijn voor Dictees.nl. Jeugd- en schooldictees zijn tot nu toe buiten het bestek van de site gebleven. Wat vinden jullie ervan?

Het forum

Sinds enkele jaren is op de site het forum beschikbaar. Daarmee zijn discussies ook na jaren nog van begin tot eind te volgen, in tegenstelling tot de losse commentaren op berichten of op Facebook. Mijn enthousiasme voor dit medium ten spijt, is het forum amper tot leven gekomen. De tijd lijkt rijp om dit onderdeel te laten sneuvelen bij de modernisering van de website. Hoe denken de lezers hierover?

De modernisering

Eede 2016, Huib Boogert

Bert Jansen kijkt een en ander op moderne wijze na in Van Dale

Dictees.nl begon in 2012, en in de wereld van internet is dat ongeveer het pleistoceen. Modernisering is zonder meer een noodzaak. Allereerst om te voldoen aan technische standaarden – en daarmee aan de eisen van Google – en daarnaast om de groeiende schare telefoonkijkers te bedienen. Spellingfetisjisme is niet langer voorbehouden aan gepensioneerde advocaten en wiskundigen; een van de beste spellers in Nederland is nog maar 24 jaar en is vergroeid met zijn mobieltje. Dictees.nl moet aan de eisen van al die nieuwe gebruikers voldoen.

Die modernisering kost geld. Er moet een specialist aan te pas komen die de noodzakelijke vernieuwingen realiseert, en die jongens werken niet voor niks. Als iemand onder onze lezersschare goede, concrete ideeën heeft over crowdfunding, dan verneem ik die graag. Natuurlijk kunnen ervaren WordPress-specialisten zich ook aanmelden voor deze klus!

En verder?

Na enkele maanden van betrekkelijke rust is het dicteeseizoen weer in volle hevigheid tot bloei gekomen. Het ziet er niet naar uit dat de belangstelling voor taal, spelling en dictees in de toekomst zal verflauwen, integendeel. Omdat Dictees.nl zich als enige website uitsluitend richt op wedstrijddictees, lijkt het mij van belang het werk met hernieuwd enthousiasme voort te zetten. De ervaring leert dat de aanwezigheid van een beheerder onontbeerlijk lijkt te zijn voor een soepele functionering. Daarom houd ik die rol met plezier aan. Wel nodig ik iedereen van harte uit bijdragen te leveren, zoals velen dat ook in de afgelopen jaren met verve hebben gedaan.

En vooral nodig ik iedereen uit ideeën en meningen te spuien, hetzij via een reactie op dit artikel, hetzij via een bericht aan info@dictees.nl. Spelfouten – mits niet al te tenenkrommend – zijn je bij voorbaat vergeven.

Spellingkwelling van Onze Taal

Ter voorbereiding op het komende Groot Dictee der Nederlandse Taal op 17 december maakte het Genootschap Onze Taal vier spellingtests, die met enige ironie spellingkwellingen genoemd worden.

Harderwijk 2016 - HB

Dicteespecialist Bob Boersema peinst.

Ter voorbereiding op het komende Groot Dictee der Nederlandse Taal op 17 december maakte het Genootschap Onze Taal vier spellingtests, die met enige ironie spellingkwellingen genoemd worden. De eerste, met als thema ou of au, staat inmiddels online. De komende weken verschijnen de volgende edities, telkens op dinsdag.

De proeven bestaan elk uit dertig meerkeuzevragen. Volgende thema’s zullen zijn: ei of ijof en wel of geen streepje. Het niveau van de testjes is behoorlijk hoog. De toppers zullen er niet al te veel moeite mee hebben; we voorspellen vooraf een score van 120 uit 120 voor een zekere Zeeuwse deelnemer. Maar voor normale deelnemers is er genoeg te beleven en te leren!

Taaltelefoon zet spellingtests online

De Taaltelefoon, het Vlaamse overheidsorgaan voor taaladviezen, publiceerde onlangs meer dan honderd spellingtestjes op de website.

Taaltelefoon

De nieuwe pagina op de website van de Taaltelefoon

De Taaltelefoon, het Vlaamse overheidsorgaan voor taaladviezen, publiceerde onlangs meer dan honderd spellingtestjes op de website. De proefjes van elk vijf meerkeuzevragen zijn gegroepeerd naar thema. Zo vind je er tien vragenreeksen over werkwoordspelling, acht over hoofdlettergebruik en nog eens acht over accenttekens. Bovendien zijn er drie korte oefendictees toegevoegd.

Met de grote verzameling testjes is de toch al aanbevelenswaardige webstek aanmerkelijk verrijkt. Ook voor doorgewinterde dicteetijgers is er genoeg te beleven. Na elke vragenreeks geven de makers een bondige uitleg van de achterliggende regel. En als extraatje is er een categorie ‘achtergrondkennis’, waarmee je kan testen hoe het met je theoretische kennis gesteld is.

Ben je uitgespeeld op de nieuwe pagina, vergeet dan niet te kijken op de aanpalende ‘tips voor klare taal’. Daar geven de makers behartenswaardige adviezen over taalgebruik in allerhande tekstsoorten. Ook de afdeling tekstadviezen zijn alleszins het bekijken waard.

O ja: de Taaltelefoon heeft ook een Facebookpagina. Vind ik leuk!

Verrassing op Drongo talenfestival

Natuurlijk was je al van plan een bezoek te brengen aan het komende Drongo talenfestival in Utrecht. Als je al kaarten hebt, aarzel dan niet om zaterdagochtend rond half twaalf even langs de stand van Beter Spellen te lopen. Daar wacht je een aangename verrassing.

DrongoNatuurlijk was je al van plan een bezoek te brengen aan het komende Drongo talenfestival in Utrecht. Als je al kaarten hebt, aarzel dan niet om zaterdagochtend rond half twaalf even langs de stand van Beter Spellen te lopen. Daar wacht je een aangename verrassing.

Het talenfestival in de Utrechtse Jaarbeurs belooft een boeiend evenement te worden; een must see voor iedereen met belangstelling voor taal en spelling. Voor maar 15 euro koop je online een passe-partout waarmee je twee dagen lang – vrijdag 30 september en zaterdag 1 oktober – toegang hebt tot een keur aan lezingen, workshops en beursstands. Al die zaken hebben een ding gemeen: de aandacht voor taal en wat wij daarmee doen. Je vindt er veel meer over in het onlinemagazine van de organisatie. Het evenement, een initiatief van De Taalstudio, wordt ondersteund door vrijwel alle organisaties die ertoe doen in taalminnend Nederland. De Taalunie, verscheidene universiteiten, de provincie Fryslân en Van Dale uitgevers stonden aan de wieg van dit festival. En dit jaar is er een recordaantal exposanten aanwezig waarmee elk denkbaar aspect van taalbeleving en -onderzoek bestreken wordt.

Beter Spellen

De cover van het eerste Beter Spellenboekje

Beter Spellen
De echte spellingliefhebber mag de zaterdagochtend niet missen. Om half twaalf zal Martin van Toll, de oprichter van de website Beter Spellen, het eerste exemplaar uitreiken van het Beter Spellen-boekje. Een uniek moment, want zo vaak gebeurt het niet dat een digitaal succes vertaald wordt naar traditioneel drukwerk. Van Tolls initiatief blijkt al jaren achtereen een succes. Vier jaar achtereen won de site de prijs voor de beste educatieve website. Inmiddels trekt Beter Spellen zo’n 50 duizend dagelijkse bezoekers. Daarom achtte Van Toll de tijd rijp voor een niet-digitale spin-off. Tenslotte worden de meeste dicteewedstrijden nog altijd met pen en papier beslecht . Hij zal het eerste exemplaar van het boekje uitreiken aan Jeroen van Heemskerck Düker, trouw bezoeker van Beter Spellen en oprichter van Dictees.nl. 

Mocht de zaterdagochtend je niet uitkomen, bezoek het festival dan op een andere tijd. Het is absoluut de moeite waard. Toegang kost je maar een tientje (passe-partout voor twee dagen kost vijftien euro) en studenten krijgen de helft korting op vertoon van hun collegekaart. Ook groepen van vijf of meer personen komen in aanmerking voor die korting. Toegangskaarten koop je eenvoudig online.

Het gehele programma en meer over het festival vind je op www.drongofestival.nl. Daar lees je ook wat een drongo nu precies is. Je ziet ook veel nieuws op de Facebookpagina van het festival.

Nieuw: snelle tekstcorrectie via internet

Op vrijdag 16 september ging Voutje.nl van start. Het is een strak en simpel opgezet loket voor iedereen die snel zijn tekst foutloos gecorrigeerd wil hebben. Daarnaast kan iedereen er terecht voor een gedegen redactie van zijn tekst.

voutje-logo-280Op vrijdag 16 september ging Voutje.nl van start. Het is een strak en simpel opgezet loket voor iedereen die snel zijn tekst foutloos gecorrigeerd wil hebben. Daarnaast kan iedereen er terecht voor een gedegen redactie van zijn tekst.

Het werkt eenvoudig. Je verstuurt je tekst en je geeft aan of je deze wil laten corrigeren of redigeren. Je betaalt met iDeal of creditcard, en even later ontvang je de verbeterde tekst in je inbox. Volgens de makers is dit nieuwe gereedschap ideaal voor mensen die prijs stellen op verzorgd en foutloos taalgebruik.

Tot nu toe zijn de zegeningen van internet vrijwel voorbijgegaan aan professionals in tekstcorrectie en -redactie. Wie zijn artikel, blogpost of sollicitatiebrief nauwgezet wilde laten controleren, is momenteel afhankelijk van zijn eigen netwerk. Googelen op aanbevelenswaardige redacteuren kost veel tijd en resulteert veelal in een akelige hoeveelheid e-mails. Dat kan beter, meenden initiatiefnemers Edwin Brugman en Jeroen van Heemskerck Düker. Zij ontwierpen een toegankelijke applicatie op internet, die programmeur Frank Venema in elkaar sleutelde.

Het team achter Voutje.nl bestaat uit ervaren correctoren – onder wie bekende dicteespecialisten – en door de wol geverfde redacteurs. Samen spannen zij zich in voor een betere kwaliteit van allerhande teksten. Voutje.nl accepteert alles wat in het Nederlands of Vlaams geschreven is: blogposts, artikelen, menukaarten, wetenschappelijke verhandelingen, rapporten, kortom: elke tekst die een nauwgezette redactie verdient.

Zeg het voort!

Van Dale Wiki: een korte handleiding

Van Dale heeft bij de laatste update van de digitale editie het verschijnsel Van Dale Wiki ingevoerd. Bob van Dijk is er een fervent gebruiker van. Voor de nieuwsgierige taalliefhebber geeft hij een korte cursus Wiki-gebruik.

gammel dansk is dankzij Van Dijk nu een lemma in Van Dale Wiki.

Jannes Klaassen

Herbergeigenaar, oud-huisarts en dicteeauteur Bob van Dijk

door Bob van Dijk*

Wel eens contact gezocht met Van Dale om een spellingkwestie aan te roeren? Tien tegen één (daar heb je alweer zoiets: VD zegt tien tegen een) dat je geen enkel antwoord hebt ontvangen. Dat lukt alleen Rein Leentfaar of Johan de Boer, na jarenlang aandringen.

Maar er is hoop! Van Dale heeft bij de laatste update van de digitale editie het verschijnsel Van Dale Wiki ingevoerd. Ik ben daar een fervent gebruiker van. Je kunt als betalende gebruiker van de Dikke Van Dale een woord indienen via Wiki dat – na een korte redactionele screening – grote kans maakt opgenomen te worden. Het staat dan zichtbaar in VD, maar nog wel in een soort wachtkamer. Een extra voordeel voor narcistische dicteetijgers: je naam komt erbij!

Hoe doen wij dat?
Op verzoek van de redactie van Dictees.nl beschrijf ik voor hen die worstelen met digitale media de procedure. Zelf ben ik ook zo’n halve digibeet en toch lukt het me, dus dat geeft hoop.

  1. Zoek jouw woord op in de Dikke Van Dale (de digitale, betaalde editie dus). Als het woord niet als lemma is opgenomen, zie je de melding ‘Geen resultaten’.
  2. Klik op ‘Voeg definitie/voorbeeld toe’. Nu verschijnt er een lange lijst voorwaarden.
  3. Kruis de hokjes ‘Niet meer weergeven’ en ‘Ik ga akkoord met de voorwaarden’ aan, en klik op ‘Verder’.
  4. Vul de definitie van jouw woord in en het vakgebied waar het toe behoort (dat lukt niet altijd; vul dan ‘overig’ in). Kies de woordsoort (bijwoord, werkwoord et cetera), eventueel de bron waar je het woord vandaan hebt (bij mij is dat vaak de Volkskrant, maar soms ook mijn eigen vrouw), en eventueel een voorbeeldzin plus de bron daarvan.
  5. Klik op ‘Verder’.
  6. Vul je naam en e-mailadres in. Alleen je naam wordt openbaar.
  7. Klik op ‘Verstuur’ en daarna op ‘Ga verder’.
  8. Klaar!

Binnen enkele minuten krijg je een bevestiging en na enkele dagen een bericht of je woord geaccepteerd wordt voor Wiki. Dat is meestal het geval.

Hemaworst is nu een lemma in Van Dale Wiki.

Hemaworst is nu een lemma in Van Dale Wiki.

Nieuwe toevoegingen
Wat ik er zoal ‘ingekregen’ heb? Hier komen ze:

bacardi, gammel dansk, grand marnier (met kleine letters, daar is een deskundige Zeeuw heel blij mee), sidecode, abohzis (was bij VD foutief ‘ahboris’ maar is – mede door deze wiki-actie mijnerzijds en met een ruggensteuntje van Rein Leentfaar – inmiddels officieel veranderd in abohzis), excarnatie, ontvlezing, Veronica, hemaworst, stucloper, verko, sine nobilitate, torx, flex, kiddo, femocratie, bamping, meatloaf, millennial, highfiven, witzelsucht, tsundoku, aardwachter, iPad, kookschiereiland, fladderiep, awkward, semantisch, gewassengrindtegel.

Geweigerd werden onder meer weidebeekjuffer en bosbeekjuffer (in VD weide- respectievelijk bosjuffer genoemd, maar topbiologen verzekeren mij dat het juist om die kristalheldere beken gaat met 100% zuiver water, reden waarom die vlinders daar zo goed gedijen), door en door dom, comme ci comme ça, Griekse ij (dit wordt nu een redactionele kwestie).

Mankementen
Ik ben twee technische mankementen tegengekomen:

  1. Het systeem heeft moeite met diakritische tekens
  2. Bij afwijzing krijg je een standaardbrief die niet de reden van die afwijzing vermeldt, terwijl er wel een toelichting in het vooruitzicht wordt gesteld.

Aan beide mankementen wordt gewerkt, zo schrijft redacteur Tjerk Hacquebord mij.

Laat dit verhaal een stimulans zijn om ook iets in te sturen. Leuk om te doen en Van Dale juicht het toe. Let wel: je kunt via dezelfde procedure ook aanvullende omschrijvingen in sturen van bestaande woorden. Een voorbeeld daarvan zie je onder het lemma dictee. En als je meent dat een illustratie de betekenis verheldert, mag je die ook toevoegen.

Mochten er nog vragen zijn: mail naar badijk@gmail.com. Totus vester!

* Bob van Dijk is oud-huisarts en dicteetijger te Groningen. Elk jaar organiseert hij zijn eigen Grootscheeps Scheepsdictee op zijn woonschip én in herberg In de Valk te Middelstum.