door Aad Kuiper, foto’s: Bert van der Horst

Alle dicteeliefhebbers, de meer en de minder ervaren deelnemers in het veld, en of ze nu veel of niet zo veel fouten hadden, hebben duidelijk genoten van het verhaal dat René Dijkgraaf speciaal voor deze gelegenheid, het herdenkingsjaar 2025, schreef. En datzelfde geldt voor de aanwezigen op de publieke tribune. Oud-Oudewaternaar en Nederlandse hoofdredacteur van de Dikke Van Dale Ton den Boon dicteerde de tekst met de juiste dictie, zodat het ook nog eens prettig was om naar te luisteren. Organisator Sara Bekkers, Oudewaters cultuurcoach, een aantal belangstellenden en twee aanwezige fotografen completeerden het gezelschap in het Cultuurhuis.
Nadat onze cultuurcoach allen tijdens deze negentigste Boekenweek welkom had geheten en René Dijkgraaf in de startblokken stond om zijn Oorlog en vrede in de touwstad voor te dragen, viel wethouder Walther Kok, bij afwezigheid van burgemeester Danny de Vries, de eer te beurt de sessie te openen. Onder andere door aan een boek van sciencefictionschrijver Isaac Asimov te refereren maakte hij duidelijk dat we, juist in deze tijd van AI, moeten blijven lezen en schrijven; en dat laatste toch ook, ook al zouden we daarin wellicht af en toe fouten maken.

Dictees sinds 2010
Dijkgraaf memoreerde dat in Oudewater al diverse dictees gehouden zijn. Weliswaar door verschillende organisatoren en op uiteenlopende plekken, maar sinds 2010 vinden er, met enkele onderbrekingen, dictees plaats die steevast heel aardig bezocht werden. In het huidige dictee – nagekeken en van commentaar voorzien door historica Nettie Stoppelenburg – stond een opmerking naar een eventuele fusie met Woerden, waarop de wethouder uiteraard ogenblikkelijk aansloeg. Later in het verhaal werd duidelijk dat deze kwinkslag er opzettelijk in opgenomen was. Zo’n twintig deelnemers, de meesten uit Oudewater, een uit Woerden en een zestal dat het maken van dictees als hobby heeft en daarvoor regelmatig een uitstapje maakt om elders een dictee te gaan schrijven, zaten met een pen in de aanslag toen Ton den Boon het verhaal met de in te vullen worden in het juiste tempo voorlas. Enkele lastigheden waren of het nu ten-enen-male of ten ene male was, het meervoud van hobby, savooiekool, dat ten minste soms los en soms aan elkaar geschreven wordt en of het in de betreffende zin nu wijden of weiden was. Voor de meer geoefende schrijvers was een aantal nog lastiger woorden, waaronder woorden als WAG en langue d’oïl opgenomen, die ook de cracks hoofdbrekens opleverden.
Resultaat
Op de publieke tribune waren alle stoelen bezet en aanwezigen konden meegenieten met de soms vertwijfelde gezichten van de deelnemers. En dat er af en toe getwijfeld werd bleek wel: het gemiddeld aantal fouten was 23. Maar niemand, maar dan ook werkelijk niemand, vond dat heel vervelend. Want het was weliswaar een lastig dictee, maar de bijeenkomst was zeer zeker een sfeervol geheel. Terwijl Dijkgraaf aan de schrijvers vertelde wat de lastigheden waren in het dictee, was de correctieploeg, waarin onder anderen Annemarie Verwey zitting had, onder leiding van Ton den Boon hard aan het werk.

Met flink wat minder dan die 23 fouten werd onder de minder ervaren dicteeliefhebbers de Woerdense vrijwilliger bij de bibliotheek Annemiek van Leeuwen eerste. Marga Smits werd tweede en Walther Kok derde. Bij de meer geoefende dicteeliefhebbers werd Rien Wisse uit Breda eerste met slechts twee fouten in zestig woorden, de Bussumer Bert Jansen werd tweede en Leidse Pieter van Diepen derde.
Alle deelnemers krijgen de juiste tekst toegestuurd en kunnen nog eens nagenieten van een mooie tekst. Alle basisscholen krijgen een zeer vereenvoudigde versie toegestuurd. De aftrap van dit herdenkingsjaar was in ieder geval geslaagd.