Friezen verfoeien radiodictee

De belangenvereniging Fryslân boppe (Friesland boven, leve Friesland!) noemt het onlangs gehouden radiodictee een gemiste kans. De Spelt had een onderhoud met voorzitter Sietse Fliege.

Spelt

Sietse Fliege op weg naar zijn werk.

door Rien Wisse, ‘bredacteur’ van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

U zult wel trots zijn op dat dictee, met al dat Fries erin.
Dat net (niet)! Die bourgondische Wim Daniëls heeft de Friezen weer eens gestigmatiseerd als zonderlingen die skûtsjesilen, fierljeppen en aan Elfstedenkoorts lijden.

Doen ze dat dan niet?
Ze doen veel meer, aaisykjen bijvoorbeeld (kievitseieren zoeken). Dat staat gewoon in Van Dale, net als tal van andere Friese woorden. Die hadden mooi in dat dictee gekund. Maar nee hoor: er mocht geen moeilijk woord in. Ja, It giet oan, maar dat telde dan weer niet mee. Een gemiste kans.

Wim komt uit Brabant en staat daar niet bij stil, dawittetohwel (dat weet je toch wel)?
Dat heb ik gemerkt, ja. Ik verstond er niks van toen hij zijn dictee in het Peellands voorbij liet razen. Dat ging niet bepaald op jins alve-en-tritichst (op zijn elfendertigst). Maar hij zal toch weleens in een woordenboek kijken?

Tja, haha, ieder zijn dialect
Het Frysk is geen dialect maar een taal, dat weet u best. Een zinnetje als Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin, is gjin oprjuchte Fries had er best in gekund. (Boter, brood en groene kaas, wie dat niet zeggen kan, is geen echte Fries.)

Dat kan niemand foutloos op papier krijgen, zelfs de meest doorgewinterde Fries niet.
Het staat wél in Van Dale. Maar goed, iepenloftspul (openluchtspel) dan maar. Of Frysk Orkest. Of sjtelp (stelp, stolpboerderij).

U begrijpt vast dat niet iedereen …
Grobbejak (grutten met stroop en gebakken spek), brandewyn mei boerejonges (rozijnen op brandewijn), rjucht en sljucht (oprecht en eenvoudig) …

Ja, maar kijk …
Ielgoes (aalscholver), Grutte Pier (Grote Pier), pripper (kaatsbal) …

Eh, zo’n soort gesprek heb ik eerder meegemaakt, maar dan in het Japans, dus …
Boerenfries, Stadfries, Standfries

Zeg, houdoe (dáág)! Ik wor sjiebekes (Ik word gek), dus ik naai deruit (ik ga weg). Dè snapt unnen boer mee éénen errem nog wel. (Dat snapt een boer met één arm nog wel.)
Skytmerakels! (Krijg nou wat!)

BeNeDictee 2019 in Japan

Het BeNeDictee wordt in 2019 gehouden in Japan. De Spelt sprak met Dan Katintbakkie, kaizen-CEO van het kersverse Dicteereisbureau Nihiro Madaro.

Dan Katintbakkie

door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

Huh? Een dicteereisbureau?
Ja, dat voorziet in een enorme behoefte. Veel spellingfanaten kennen al die reisjes door Nederland en België nou wel. Ze willen méér. Laatst vlogen er drie naar New York om aan een dictee voor Nederlandse expats deel te nemen.

Dus dan nu maar naar Japan voor een dicteetje. Gaat dit niet te ver?
Het is best ver, maar die dicteenomaden zijn er gek genoeg voor. Ze hebben een spellingdrift van hier tot Tokio. Het dicteereizen neemt een hoge vlucht, dus waarom geen charter naar het land van de rijzende zon?

Hopelijk is de piloot geen kamikaze.
Haha, ippon! Ja, het Japans is bezig aan een enorme opmars. Recente dictees stonden er vol mee. De deelnemers gingen zich er helemaal zen door voelen: evenwichtig en geconcentreerd. Daardoor maakten ze ook minder fouten, behalve dan in die Japanse woorden – life’s little ironies.

Welke woorden zoal?
In Heist-op-den-Berg en Aalsmeer ging het over mikado, seppuku, shoyu, hikikomori, karoshi, kawaii.

Oké, dus …
Taotjo, geisha, netsuke, shamisen, chado, kabuki- en notheater.

Uw punt is wel dui…
Budo, jiujitsu, judojo, tatami, aikido, zazen, sensei.

Luister, zo komen we …
Kanji, mate, waza-ari, yuko, dojo, kata, bukkake …

Die tsunami aan Japanse woorden is toch harakiri voor het Nederlandstalige dictee?😒
Ah, een emoji die ergernis uitdrukt!

Makkelijk Dictee veel te makkelijk

Het roemruchte Makkelijk Dictee Limbabwe is gewonnen door Jan de Loodgieter uit Simpelveld. Hij spelde alle honderd invulwoorden goed. Was het misschien toch te eenvoudig? De verslaggever van De Spelt peilt de meningen.

Jan de Loodgieter

Jan de Loodgieter

Jan de Loodgieter

Door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws.

Het roemruchte Makkelijk Dictee Limbabwe is gewonnen door Jan de Loodgieter uit Simpelveld. Hij spelde alle honderd invulwoorden goed. Omdat de andere tachtig deelnemers dat ook deden, moest een shoot-out de beslissing brengen.

In de zenuwslopende barrage kwamen tal van dicteeklassiekers voorbij, zoals nochtans, alleszins en uitweiden. Pas bij de zevenenzeventigste opgave, toen er nog slechts vijf deelnemers in de race waren, kon de lokale held als winnaar worden aangewezen. Bij Dat slaat als kut op dirk gingen zijn concurrenten in de fout met ‘kut-op-dirk’, ‘kut op Dirk’, ‘cut op Dirk’ en ‘kuttopdirk’.

Leiding en buis
De Loodgieter liet na de uitputtingsslag zijn taalgevoel nog maar eens spreken: “Ik ben bijna door het putje gegaan en het water stond me tot aan de lippen. Ik ben gewend om aan de leiding te gaan. Gelukkig heb ik nu geen buis gekregen.”

Ja, uw verslaggever moest er ook even over nadenken.

Makkelijk zat
De meeste deelnemers waren ontstemd door het eenvoudige niveau van het dictee, samengesteld door Henk en Ingrid Holland.

Een van de slachtoffers zei cruijffiaans: “Zo jaag je alle spellingeinsteins de arena uit. Het moeilijke van een makkelijke dicteewedstrijd is om een zwakke tegenstander slecht te laten spellen. De punten moeten dáár op de i gezet worden waar ze horen, makkelijk zat. Ik ben er nog steeds van overtuigd dat zoals ik een dictee opstel je het moet doen, want anders zou ik het niet doen. Een gemiddelde score van nul fout is een utopie wie nooit mag gebeuren.”

Latijn
Een beteuterde Henk Holland stamelde: “Mea maxi­ma cul­pa. Peccavi. Qui s’ex­cu­se, s’accuse. Ik doe amende honorable en hoop op een absolvo te. Voor mij geen dictees meer.”

Dat laatste begrijp ik. De rest is Latijn voor me, en ik ken Frans als een koe Spaans.

Utopia naar kwartfinale WK spelling

Op het WK spelling in Absurdistan heeft Utopia zich geplaatst voor de kwartfinale. Rien Wisse, redacteur van De Spelt, bericht.

Op de foto: het elftal.

Door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

Op het WK spelling in Absurdistan heeft Utopia zich geplaatst voor de kwartfinale. De spellers van schrijfcoach Jan Kalebas uit Bommelskonten upgradeden in de laatste spelminuut nog enkele faux pas, waardoor ze kantje boord wonnen van Luilekkerland.

De verliezende trainer-redacteur Jan de Rijmer klaagde over de dicteeschwalbes van de utopische supercrack Van der Hummes: “Die aanstelleritis heeft zo’n sterspeller toch niet nodig? Hij deed net alsof hij er niets van verstond, maar maakte ondertussen wel de minste fouten. Hij stond ook vaak voor onze aanvoerder Piet Snot, die daardoor afgeleid werd en opzichtig blunderde. En maar mekkeren tegen de jury. Wat een spelbederf: de verneymarisering van de dicteesport. Hij leek gekke Henkie wel.”

Van der Hummes stelde daar cruijffiaans tegenover: “Je bent net zolang gestoord tot je een genie bent. Spellen is simpel, maar simpel spellen is vaak het moeilijkste dat er is. Een dicteewedstrijd is een spel van fouten; wie de minste fouten maakt wint. Een van de 32 landen die deelnemen aan het WK wordt wereldkampioen. De andere niet, want die zijn er niet.”

Dicteepartij: hoezo taalspelletjes?

De Spelt sprak met taalspelletjesdeskundige Marinus Woordenaar, voorzitter van de Dicteepartij, over de taalspelletjes van premier Rutte.

Mark_Rutte_2015

Minister-president Mark Rutte

Door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

Premier Rutte moest zich flink verweren in het debat over de afschaffing van de dividendbelasting. Het woord ‘taalspelletjes’ was niet van de lucht. De Spelt sprak met taalspelletjesdeskundige Marinus Woordenaar, voorzitter van de Dicteepartij.

Wat vindt u eigenlijk van Ruttes taalspelletjes?
Hoezo taalspelletjes? Ik spreek liever van draaikonterij of politiek gedraai. Onder taalspelletjes versta ik iets heel anders, dictees bijvoorbeeld.

Een leugentje om bestwil moet toch kunnen?
Nee, dat is nou eenmaal fout, zeker voor een minister-president. Incorrupta fides nudaque veritas. Geef mij maar le paysan du Danube. Ik moet niets hebben van obscuris vera involvens.

Waar hébt u het over?
Dat staat allemaal in Van Dale, hoor. Ga maar eens zoeken in de onlineversie. Als je daarin naar ‘waarheid’ zóékt, vínd je ook ‘waarheid’ – in allerlei talen. We moeten trouwens af van die eufemismen zoals ‘leugentje om bestwil’, ‘vrome leugen‘ of ‘me­nis­ten­leugen’.

Maar Rutte zei dat hij er vooralsnog geen actieve herinnering aan had.
Dan is zijn mnemotechniek niet ad veritatem. Een gevalletje Dichtung und Wahrheit. Het is nou eenmaal te Wa­re­gem ge­beurd en te Leu­ge­gem ver­teld. Rutte en zijn kompanen zijn van Leugegem: liegebeesten, maar liegbeesten mag ook.

Rutte heeft een heel team achter zich. Hoe kan het dan misgaan?
Zijn ambtenaren schreven hem dat hij ‘Jip en Janneketaal’ moest gebruiken en een ‘Colgateglimlach’ moest opzetten. Dat was levensgevaarlijk, want het had jip-en-janneketaal en colgateglimlach moeten zijn. Hij heeft zich dus maar wat op de mouw laten ‘spellen’.

Het is toch ‘op de mouw spelden’?
Ja, heel goed, u doorzag de woordspeling. U bent dan wel van De Spelt, maar kent De Speld ook, haha.

Laten we ermee stoppen, want het wordt nu wel erg sethgaaikema-achtig.
Weet u hoe dat gespeld wordt? Bij woorden op -achtig

Sorry, ik moet u onderbreken. Ik weet weer genoeg.
Mag ik uw verslag vóór publicatie dan nog even controleren op spelfouten?

 

Benadruk jouw vakantie met Spelt Holidays!

Vind jij vakantie heel erg belangrijk en heb jij het wel gehad met die reisjes naar de knoflookgordel of takatoekaland? Dan raden wij jou een weekendje Dicteeland aan! Bekijk nu jouw kans op zomerfun!

spelt-vakantie(ADVERTORIAL)

Benadruk jouw vakantie met Spelt Holidays!
Vind jij vakantie heel erg belangrijk en heb jij het wel gehad met die reisjes naar de knoflookgordel of takatoekaland? Dan raden wij jou een weekendje Dicteeland aan! Jij rijdt er op jouw gemak naartoe met jouw deux-chevauxtje, truttenschudder, reesplee of vélocipède! Ook kun jij gebruikmaken van de ornithopter en genieten van jouw helicopterview op de Dutch Mountains! Wij denken dat het heel erg belangrijk is dat jij zelf jouw vervoermiddel kunt kiezen!

Ongelofelijk belangrijk!
Wat hebben wij voor jou in petto? Jij wordt als frigoboxtoerist door onze publicrelationsaccountmanager Van der Hummes verwelkomd in Nergenshuizen, tussen Geenland en Niemandsdorp! In grand café De Dikke Van Dale geniet jij al meteen heel erg van jouw sterf-op-straatworst en jouw gemeentebier of chateau migraine! Jij bezoekt de spinazieacademie in Nigtevegt en het Allochtonische houtenjassenpark in Leugegem! Jij kunt tegen meerkosten ook naar Kuilenburg gaan, zodat jij Magere Hein kunt ontmoeten!

Echt heel erg leuk!
Wij zijn erop uit om jou eropuit te laten gaan! Wij vinden het ontzettend belangrijk om dat nadrukkelijk en met klem te accentueren met een uitroepteken! Wij horen heel erg graag van jou! Plaats jouw reactie hieronder! Dan neemt onze Speltredacteur zo snel mogelijk het broodnodige contact met jou op! Onder de eerste vijf reacties verloten wij een heel erg leuk Spelt Holidays Dictee Arrangement! Ben jij ook zo benieuwd wat dat is? Laat dan nú van jou horen!

(Deze advertentie is mogelijk gemaakt door De Spelt, jouw partner voor fun & friendship!)